NIEUWS
Ramshoorngallen naast Amsterdam, Diemen, Haarlem, Hillgom, Purmerend en Middelburg nu ook bij Breukelen aangetroffen!!
Kaart: Huidige kennis
over verspreiding Ramshoorngal in Nederland.
Afgelopen 19 november
2006 werden in het Jac.
P. Thijssepark en het Amsterdamse Bos vele exemplaren van
de Ramshoorngal (Andricus aries) aangetroffen!!
Tot nu toe was deze soort enkel aangetroffen op een kleine eik in het
Park Spoorzicht in Diemen door Jan Willem Wertwijn in 2003.
Ik heb de meeste eiken in het Thijssepark onderzocht en op zeker drie
kleine tot grotere struikvormige Zomereiken komt de soort voor. Op een
zaailing van eik van ongeveer 40 cm hoog zaten tien gallen (zie foto).
Ze leken niet geparasiteerd te zijn, want het waren allen slanke gallen
met mooie lange 'hoorns'. Op de andere (grotere en oudere) struiken in
het park waren de gallen bijna allemaal gedrongen, extra verdikt aan de
basis. Deze gallen werden waarschijnlijk zwaar geparasiteerd door andere
sluipwespen. Het is ook mogelijk dat de oudere eikenbomen beter bestand
zijn tegen parasitisme van Andricus aries, waardoor de gallen
minder goed tot ontwikkeling komen. Verschillende gallen van deze bomen
waren nog niet uitgekomen en waarschijnlijk 'mislukt'.
In het Amsterdamse Bos vond ik in het zuidelijke deel (verder ben ik niet gekomen) op twee grote eikenbomen Andricus aries. Het betrof wederom gedrongen en extra verdikte gallen.
In 2006 vonden Willem Ellis en Berend de Vries in het Diemerbos (Telegraafbos) ook een Ramshoorngal. Er zijn daar enige duizenden eiken aangeplant rond 1993.
Begin februari 2007 vond Ariën Slagt (een van de beheerders van het Jac. P. Thijssepark) een Ramshoorngal op een zomereik in het Purmerbos! Tussen Purmerend en Ilpendam. De boom is circa 15 jaar jong en aan de rand van het bos, waardoor er ook lage takken aan zitten.
Half februari 2007 is door Anneke Koper en Dik Vonk (stadsecoloog) in Haarlem drie nieuwe vindplaatsen van de Ramshoorngal. Anneke Koper vond 11 exemplaren in een eik bij het Beatrixschool Houtmanpad (Amersfoortse Coordinaten 102,89-488,99).
Dik Vonk vond in zijn voortuin (Amersfoortse Coordinaten 104,7-490,5) op een circa 15 jaar jonge eik de Ramshoorngal, en wel 12 stuks laag in de boom, in de eerste meter vanaf het maaiveld. In 2007 zijn weer verse gallen aangetroffen.
In het Reinaldapark (kilometerhok 105-487) in Haarlem-oost vond Dik Vonk op drie plekken ramshoorngallen op zomereik. Het gaat om 6 bomen van circa 25 jaar oud. Ze zijn opgekroond. De gallen zijn niet mooi uitgegroeid. De gallen zitten op 2 tot 5 meter hoogte.
In juni 2007 vond Siem Langeveld een aantal Ramshoorngallen op een jonge Zomereik in hun tuin in Hillegom. In de omgeving staan verder geen eiken. Het boompje is ongeveer 15 jaar oud.
In augustus 2007 vond Floris Grotenhuis Ramshoorngallen bij landgoed Ter Hooge bij Middelburg!!!
Op 20 oktober 2007 zijn gallen aangetroffen op landgoed Nijenrode te Breukelen door Jan Willem Wertwijn!!!
Oproep
Om een beter inzicht
te krijgen in het voorkomen van deze galwespsoort in Nederland wil ik
iedereen oproepen eiken in eigen omgeving goed te bestuderen en te checken
op Andricus aries. Ik vermoed dat de soort in de wijde omtrek
van Amsterdam voorkomt en misschien wel in heel west- midden- oost- en
zuid-Nederland!! Het is een kwestie van goed kijken!! Met name de zwaar
geparasiteerde gallen op oudere struiken en bomen vallen helemaal niet
op. Het lijken monstrueus uitgeroeide eikenknoppen.
E-mail: Jojanneke@plantengallen.com
(Jac. P. Thijssepark,
Amstelveen)
(Foto: A. Koper, Haarlem)
(Foto: D. Vonk, Haarlem)