NIEUWS
Ramshoorngallen naast Amsterdam, Diemen, Haarlem, Hillgom, Purmerend en Middelburg nu ook bij Breukelen, Vlissingen, Renesse, Baarn, Hoofddorp, Wageningen en Wehl aangetroffen!!
Zie Waarneming.nl.
voor een kaart met
de huidige kennis over verspreiding Ramshoorngal in Nederland.
Tot nu toe was de Ramshoorngal (Andricus aries)
enkel aangetroffen op een kleine eik in het Park Spoorzicht in
Diemen door Jan Willem Wertwijn in 2003. Ook in de volgende jaren
werden gallen gevonden op deze kleine eik.
In 2006 vonden Willem Ellis en Berend de Vries in het Diemerbos (Telegraafbos) ook een Ramshoorngal. Er zijn daar enige duizenden eiken aangeplant rond 1993.
Op 19 november 2006 werden in het Jac. P. Thijssepark en het Amsterdamse Bos vele exemplaren van de Ramshoorngal aangetroffen door Jojanneke Bijkerk.In het Amsterdamse Bos vond Jojanneke in het zuidelijke deel (verder is ze niet gekomen) op twee grote eikenbomen Andricus aries. Het betrof wederom gedrongen en extra verdikte gallen.Ik heb de meeste eiken in het Thijssepark onderzocht en op zeker drie kleine tot grotere struikvormige Zomereiken komt de soort voor. Op een zaailing van eik van ongeveer 40 cm hoog zaten tien gallen (zie foto). Ze leken niet geparasiteerd te zijn, want het waren allen slanke gallen met mooie lange 'hoorns'. Op de andere (grotere en oudere) struiken in het park waren de gallen bijna allemaal gedrongen, extra verdikt aan de basis. Deze gallen werden waarschijnlijk zwaar geparasiteerd door andere sluipwespen. Het is ook mogelijk dat de oudere eikenbomen beter bestand zijn tegen parasitisme van Andricus aries, waardoor de gallen minder goed tot ontwikkeling komen. Verschillende gallen van deze bomen waren nog niet uitgekomen en waarschijnlijk 'mislukt'.
Begin februari 2007 vond Ariën Slagt (één van de beheerders van het Jac. P. Thijssepark) een Ramshoorngal op een zomereik in het Purmerbos! Tussen Purmerend en Ilpendam. De boom is circa 15 jaar jong en aan de rand van het bos, waardoor er ook lage takken aan zitten.
Half februari 2007 is door Anneke Koper en Dik Vonk (stadsecoloog) in Haarlem drie nieuwe vindplaatsen van de Ramshoorngal. Anneke Koper vond 11 exemplaren in een eik bij het Beatrixschool Houtmanpad (Amersfoortse Coordinaten 102,89-488,99).
Dik Vonk vond in zijn voortuin (Amersfoortse Coordinaten 104,7-490,5) op een circa 15 jaar jonge eik de Ramshoorngal, en wel 12 stuks laag in de boom, in de eerste meter vanaf het maaiveld. In 2007 zijn weer verse gallen aangetroffen.
In het Reinaldapark (kilometerhok 105-487) in Haarlem-oost vond Dik Vonk op drie plekken ramshoorngallen op zomereik. Het gaat om 6 bomen van circa 25 jaar oud. Ze zijn opgekroond. De gallen zijn niet mooi uitgegroeid. De gallen zitten op 2 tot 5 meter hoogte.
In juni 2007 vond Siem Langeveld een aantal Ramshoorngallen op een jonge Zomereik in hun tuin in Hillegom. In de omgeving staan verder geen eiken. Het boompje is ongeveer 15 jaar oud.
In augustus 2007 vond Floris Grotenhuis Ramshoorngallen bij landgoed Ter Hooge bij Middelburg!!!
Op 3 augustus 2007 vond Dik Vonk 8 gallen in Wehl, op landgoed Het Jagershuis.
Op 20 oktober 2007 zijn gallen aangetroffen op landgoed Nijenrode te Breukelen door Jan Willem Wertwijn!!!
Nogmaals in Zeeland trof Floris Grotenhuis op 8 februari 2008 6 gallen in het Nollebos bij Vlissingen.
En nogmaals in Zeeland trof Floris bij Renesse - Noord, Schouwen-Duiveland op 26 september 2008 twee gallen aan.
Franke van der Laan meldt dat in 2008 gallen zijn gevonden in de Heimanshof in Hoofddorp, op zomereiken. Er staan moseiken in deze tuin.
Huub van der Aa rapporteert in 2008 gallen in Baarn.
Op 5 oktober 2008 zijn gallen gevonden door een clubje cecidofielen op een jong eikje in De Dreijen in Wageningen!! De meest oostelijke vondst tot nu toe, behalve de gallen in Wehl reeds in 2007.
Oproep
Om een beter inzicht
te krijgen in het voorkomen van deze galwespsoort in Nederland willen
we iedereen oproepen eiken in eigen omgeving goed te bestuderen en te
checken op Andricus aries. Vermoedelijk komt de soort in de wijde
omtrek van Amsterdam voor en misschien wel in heel west- midden- oost-
en zuid-Nederland! Het is een kwestie van goed kijken. Met name de zwaar
geparasiteerde gallen op oudere struiken en bomen vallen helemaal niet
op. Het lijken monstrueus uitgeroeide eikenknoppen.
E-mail: Jojanneke@plantengallen.com
(Jac. P. Thijssepark,
Amstelveen)
(Foto: A. Koper, Haarlem)
(Foto: D. Vonk, Haarlem)