| |
|
| GALVORMENDE
SCHIMMELS |
| |
| Als
je voor het eerst kennis maakt met gallen, wil je meestal eerst graag weten
hoeveel verschillende soorten er te vinden zijn en dus begin je alles te
verzamelen wat los en vast zit. Dozen vol met gedroogd materiaal hou je
er aan over. Tegenwoordig denk ik dat het beter is om de exemplaren te fotograferen
(digitaal of dia) en als je geïnteresseerd bent in de galmaker is het een
goed idee de gal 'uit te broeden'. De onderstaande lijst met beschrijvingen
van galmaker en hun gastheer zijn soorten die ik zelf, of een andere gallenliefhebber,
heb gezien. Er staat vaak een beschrijving bij en waar mogelijk een foto.
Voor mensen die geïnteresseerd zijn in de Nederlandse verspreiding van plantengallen
kunnen straks kijken naar de database die op deze website wordt toegepast.
Omdat het onderwerp van plantengallen pas recentelijk weer in de schijnwerpers
staat, is onze database nog niet zo groot, maar alle bijdrages zijn welkom! |
| |
|
Klik
op de afbeeldingen voor een vergroting |
| Albugo
candida is een schimmel die op Capsella
bursa-pastoris ofwel het Herderstasje delen van de plant laat verdikken
en wit verkleuren. Dit gebeurd voornamelijk op de stengel. De bloemen blijven
wel zitten en de vruchten raken misvormt. |
|
|
| |
|
|
| Claviceps
purpurea is te vinden op vele soorten grassen. Ze zijn onder andere
te vinden op Lolium perenne en Phleum pratense of Timotee.
De schimmeltjes steken als grote zwarte vruchtjes uit de aren. Ze zijn ook
te vinden op Slijkgras. Dan zijn ze veel grotere, zwarte banaantjes. |
|


(Foto: RJ. Koops) |
| |
|
|
| Exobasiudium
juelianum is een van de Exobasidiums op vooral Ericaceae.
Deze soort komt spcifiek voor op de Vossebes of Vaccinium vitis-idae.
De bovenste blaadjes van een twijg worden door de schimmel vervormd tot
roze-wit en poederige bolle vergroeisels. Zeldzaam. |
|


|
| |
|
|
| Exobasiudium
vaccinii komt ook alleen maar voor op de Vossebes of Vaccinium
vitis-idae. Het verschil is de appeltjes die aan het blad groeien,
in plaats van een propperige vervorming van verschillende blaadjes zoals
bij de vorige soort. |
|

Foto: S. Visser
|
| |
|
|
| Gymnosporangium
cornutum vond ik in de Pyreneeën op Lijsterbes
(Sorbus aucuparia). De opzwellingen zijn oranje en te vinden op boven
en onderkant van het blad en op de bladstelen. Maar vooral op de onderkant
ontstaan een soort knobbelige uitsteeksels met aecidien. |
|
|
| |
|
|
| Puccinia
aegopodii is algemeen te vinden op Aegopodium podagraria
ofwel Zevenblad ofwel Hanepoot. |
|
|
| |
|
|
| Puccinia
coronata op Rhamnus frangula (Vuilboom) bij het Suameer,
Friesland. Deze foto's laten de schimmel op hun mooist zien, nu de kleuren
spectaculair oranje en geel zijn. Een week nadat ik deze foto's ontving,
liet een vriend een exemplaar zien dat reeds een beetje meer bruin en oranje
begon te verkleuren. De gallen zijn een paar centimeter lang en bedekt met
aecidia. De gallen verschijnen op de toppen van jonge twijgen en bladeren
in mei en juni. De schimmel migreert naar grassen. |
|
(Foto's: B. Kabbes)
|
| |
|
|
| Taphrina
alni of Elzenvlag is een fantastische en algemene soort schimmel
op Zwarte els (Alnus glutinosa). De gal ontwikkeld zich (in de vrouwelijke
katjes) vanuit het vruchtbeginsel en komt tussen de schubben door naar buiten
gegroeid met een vlakke en langwerpige wimpel. De omtrekken zijn afgerond
en vaak aan het uiteinde meer verbreed dan bij de voet. Vroeg in het seizoen
is de vlag fris groen, waarna de kleuren al snel varieren van lichtgroen,
geel, roze, rood, paars en oranjeachtige tinten. Later wordt de gal bruin
en blijft nog lang (tot het volgende jaar) met de katjes aan de bomen hangen. |
|

(Foto: B. Kabbes) |
| |
|
|
| Taphrina
padi is te vinden op verschillende soorten Prunus, zoals op
Prunus domestica en Prunus spinosa. De vruchten raken opgezwollen
en vervormd als een aubergine en verkleuren van groen naar wit naar bruin. |
|
(foto: H.
Slegten) |
| |
|
|
| Triphragmidium
ulmariae is een fel oranje rood gekleurde schimmel op Filipendula
ulmaria (Moerasspirea). De schimmel leeft op de bladeren en vormt
hier de helder onanje rode aecia. |
|
|
| |
|
|
| Urocystis
syncocca (hepaticae-trilobae) vormt op de bovenzijde van het
blad van Leverbloempje (Hepatica nobilis) ronde, platte blaasjes
die open breken en poederige zwarte sporen vrijlaten. De gallen op de foto
zijn gevonden bij Santa Cruz de la Serós, bij Punta dÁuguasalient
op ongeveer 1500 m boven zeeniveau, in Spanje. Volgens Redfern (et al.
2002) is het een zeldzame soort schimmel die ook op de stengels en bladstelen
van Leverbloempje kan voorkomen. |
|


foto onder: habitat
van de schimmel
(Foto's: Bauke Koole)
|